Применение активных методов обучения на уроках кабардинского языка и литературы

ЩIэныгъэр цIыхум и гъэсэныгъэм и хэкIыпIэ нэхъыщхьэу дуней псом щалъытэ. Абы хуит уещI щIэныгьэ тэмэм зыбгъэдэлъ цIыхур сыт и лъэныкъуэкIи гьэсауэ зэрыщытыр жыпIэну. Нобэрей еджакIуэхэм щIэныгьэр технологиещIэм тету ябгьэдэлъхьэныр лIэщIыгъуэщIэ дызэрытым къигьэув къалэн нэхъыщхьэхэм ящыщ зыщ. Дызэрыт лIэщIыгьуэр, лIэщIыгьуэ блэкIа XX ещхьу, информационнэ технологиещIэм егьэлеяуэ зыщиужь лъэхъэнэщ. Информацэ къалэнышхуэ егьэзащIэ проблемэ зэмыщхьхэр зэф1эбгьэкIынымкIэ цIыхум и акъылым зиужьын къудей мыхъуу, атIэ акъылкIэ лажьэу, политическэ, социальнэ гупсысэк1э я1эу гъэсэнымк1э. Информационнэ технологиещIэм къигьэув къалэнхэр джыныр егъэджэныгъэм и Iыхьэ нэхъыщхьэщ. ЕгъэджакIуэми еджакIуэми интернет щIэныгъэмкIэ зыхуей, зыхуэныкъуэ Iуэхугьуэхэр зыIэригьэхьэфынущ икIи и къэухьым зиужьынымкIэ сэбэпышхуэ хуэхъунущ.
ЩIэныгьэм лъабжьэ хуащIащ ц1ыху къэс я кьзухьым зэрызиужьыну щIыкIэр. ЦIыхур гупсысэу есэныр и зэфIэкIымкIэ сэбэп мэхъу псынщIэу зыщызыхъуэж дунейм. ЦIыхум и псэм, и акъылым зиужьын щхьэкIэ иIэн хуейщ: щхьэхуитыныгьэ, Iуэху бгъэдыхьэкIэ тэмэм, дунейм щекIузкIхэм щыгьуэзэн, езыр-езыру и акъылым зригьэужьын икIи щIэмычэу и щIэныгьэм зригьэужьын.
Курыт еджапIэхэм я пащхьэм къалэнышхуэ къыщоув - еджак1уэм щ1эныгъэм къигъэув Iуэхугъуэхэр зрагъэгъуэтыфу, къалъыхъуэфу егъэсэн мурадымкIэ.
ЖыпIэ хъунущ проектнэ метод щIэныгъэ бгъэдыхьэкIэм мыхьэнэшхуэ щиIэу еджакIуэм и акъылым, и щIэныгъэм зиужьынымкIэ. Проектнэ методым (егъэджэк1эм) ухешэ къэхутэныгъэ лэжьыгъэм, уи къэухьым зегъэужьын Iуэху бгьэдыхьэк1эм, гупсысэк1э тэмэмым, зэгъэпщэныгъэ иригьэкIуэкIыну нзхъ фIэтэмэму къилъытэр къыхихыным, еджапIэм блэкIа гъэхэм щызригьэгъуэта щIэныгъэр къигьэсэбэпыным, нэгьуэщI предметхэмкIэ игъуэта щIэныгьэр ар зыхуейм хилъхьэфу есэным.
Проектнэ егъэджэныгъэм къыпкърыкI теоретическэ позицэхэр
Базиснэ учебнэ планым, къэрал щIэныгъэ стандартым абыхэм хуэкIуэ программэхэм, сыхьэт бжыгъэ иритхэм еджакIуэм и щIэныгъэр къызэрапщытэ пщалъэм нэгьуэщI предмет зэпхыныгъэм зегъэужьыным гугъуагъ хэлъщ. ИтIани еджак1уэхэм я пащхьэ иплъхьэ хъунущ упщIэ зыбжанэ езыхэр хуей пщIыуэ урокым зэрыхэлэжьыхьын щIыкIэ щхьэхуэхэр. Абы щыгъуэм еджакIуэхэм езыхэм мурад зыхуагъэувыж ящIэну къалэным елъытауэ, зэры-пэжьэну щIыкIэр къыхах, я лэжьыгъэм къихьа мыхьэнэр къапщытэж . Ахэр йохуэ проектированнэ щIэныгъэ егъэджэныгъэм и мыхьэнэр къахутэным икIи езыхьэм яIэ зэфIэкIыр къэпщытэжыным.
Проектнэ методым и щIэдзапIэщ дыкъэзыухъуреихь гъащIэр щIэныгъэм и «кIыщым» къыщIэкI къэухьым и зегьэужьыкIэу зэрыщытыр.
Проектнэ методыр адрейхэм къазэрхэщхьэхукI Iуэхугъуэхэр
Къыхэбгъэщ хъунущ проектнэ методыр адрейхэм къазэрыхэщхьэхукI 1уэхугъуэ нэхъыщхьэ гуэрхэр:
проектым хэтхэм проект Iуэху бгъэдыхьэкIэхэр гъащIэм щыщ гуэрым къыбгъэдах;
зыр зым гуроIуэ зэраджыну щIыкIэмкIэ;
проектнэ жэрдэмхэм зрагъэужь, план псоми я гупсысэхэр лъагъэIэс.
еджакIуэхэм зызэщIакъуэ, лэжьыгъэм зыхуагъэпс. 
я лэжьыгъэхэр здынэсамк1э зыр зым щыгъуазэ ещI.
зэныкъуэкъуныгъэхэм хохьэ къахута елъытакIэ.
Проектым и Iыхьэхэр
Пректым теухуа лэжьыгъэр убзыхун
Проектыр зэращIыну щIыкIэхэр убзыхун.
Езыр-езыру щIэныгъэ зригъэгъуэтын.
Къэхутэныгъэ лэжьыгъэ егъэкIуэкIын .
Къахута лэжьыгъэхэр зэхуэхьэсыжын.
Урокым къащехъулIамрэ къащемы- хъулIамрэ зэрагъэпщэж.
Проектыр здынэсыр
Проектым и темэр къызэрыхахыр
КъыхэгъэщхьэхукIын проектым и темэ цIыкIухэу гу зылъытапхъэхэр
Творческэ гупхэр кьызэгъэпэщын,,"
Материалхэр проект лэжьыгъэмкIэ гъэхьэзырын.
УпщIэхэр гъэувын, командэхэм лэжьыгъэ яхуэгъэхьэзырын, литературэ къагъэсэбэпынухэр къыхэхын
Проектнэ лэжьыгъэм и кIэухыр къызэрагъэлъэгъуэну щIыкIэр убзыхун
Проектыр
Проектым и мыхьэнэр зэхуэхьэсыжын
Презентацэ
Рефлексия
ЕгъэджакIуэм и лэжьыгъэр
ЕгъэджакIуэм къыхех темэ зэмыщхьхэр, еджакIуэхэр щыгъуазэ ещI. Темэхэр зэгъусэу къыхах, холэжьыхь еджакIуэхэм къыхаха темэхэр яубзыхуным. ЕгъэджакIуэм темэ дэIэпыкъуэгъухэр еубзыху, еджакIуэхэм я пащхьэм ирелъхьэ тепсэлъыхьын лапщIэ ^ егъэджакIуэм организационнэ лэжьыгъэ ирегъэкIуэкI еджакIуэхэм къыхаха темэ елъытакIэ гуп-гупу зэгуигъэхьэным теухуауэ.
ЕгъэджакIуэм лэжьыгъэ ящ1энухэр еубзыху еджакIуэхэм къалъыхъуэн папщIэ жэуап зратыну упщIэхэр. Къагъэсэбэпыну литературэр.
ЕгьэджакIуэр проектыр зэпкърихыным холэжьыхь еджакIуэхэм я гъусэу
ЕгъэджакIуэм чэнджэщ ярет, еджакIуэхэм я лэжьыгъэр еунэтI лэжьыгъэ тэмэмхэр егъэпажэ. ЕгъэджакIуэм адрей егъэджакIуэхэр къызэхуешэс параллельнэ классым щIэс еджакIуэхэр я гъусэу
И лэжьыгъэр къепщытэж еджакIуэхэр урокым зэрыхэлэжьыхьам теухуауэ (елъытауэ)

ЕджакIуэхэм я лэжьыгъэр

ЕджакIуэхэр егъэджак1уэм къажриIа темэхэм йогупсыс, топсэлъыхь, щхьэ закъуэу темэхэр къыхахри, зэрытеп-сэлъыхьынум зыхуагъэпс ЕджакIуэхэр жыджэру топсэлъыхь, езыхэм темэм и дэIэпыкъуэгъухэр яубзыху, къыхах ягъэзэщIэну яфIэфI «ролхэр» ЕджакIуэхэм. гуп-гупурэ загуэш къыхаха. «ролхэм» елъытакIэ. ЕджакIуэхэм зыхуеину информацэхэр къалъыхъуэ, топсэлъыхьыж
ЕджакIуэхэм яубзыху проектым и мыхьэнэр къызэрагъэлъэгъуэну щ1ык1эр
ЕджакIуэхэм къэхутэныгъэ лэжьыгъэ ирагъэкIуэкI
ЕджакIуэхэм я лэжьыгъэхэр зэхуахьэсыж правилэ тэмэмым къызэрыжиIэм хуэдэу
ЯжреIэ проектнэ лэжьыгъэмк1э и мыхьэнэр
ЕджакIуэм и лэжьыгъэр къепщытэж (урокым къащехъулIамрэ къащемыхъулIамрэ зэрагъэпщэж).
ЕджакIуэхэмрэ егъэджакIуэхэмрэ я къалэнхэр
ЕгъэджакIуэмрэ еджакIуэмрэ я къалэнхэр бубзыхун папщIэ проектым и Iыхьэхэр убзыхун хуейщ. Проектым теухуа лэжьыгъэхэр убзыхун, езы проектыр зэпкърыхын, и мыхьэнэр тхыжын, проектыр презентацэ щIын.
ЕджакIуэхэр къыхаха лэжьыгъэхэм йолэжь, йогупсыс, мэлъыхъуэ, щIэ гуэрхэр халъхьэ. Сытым дежи егъэджакIуэм пыщIэныгъэ хуаIэщ, зэдолажьэхэр.
Проектнэ методым и мурадыр еджакIуэхэм лэжьэну условие етынырщ:
щхьэ закъуэу щIэныгъэ зрагъэгьуэт источник зыбжанэ къагъэсэбэпкIэрэ;
къахута щIэныгъэр къагъэсэбэпкIэрэ я акъылым зеужь; 
гуп щхьзхуэхэм щызэдэлажьэкIэ еджакIуэхэм щIэныгьэ тэмэм ягъуэт, я къэухьым зеужь.
къэхутэныгъэ лэжьыгъэм хуэгъэса мэхъу, информацэ зэмылIэужьыгъуэхэр зэхуахьэс, зэпкърах, я лэжьыгъэр къызэщIакъуэж.

Гулъытэ нэхъыбэ еджакIуэм егъуэт, и щIэныгъэм хигъэхъуэнымкIэ сэбэпынагъ ин иIэщ, и базовэ щIэныгъэр нэхъ куу мэхъу, игъуэта щIэныгъэр зэмыщхь увыпIэхэм къыщигъэсэбэпкIэрэ. ЕджакIуэм езым иригъэкIуэкI къэхутэныгъэм сабийм зреuъэужь физиологическэ, психологическэ и лъэныкъуэкIэ
Проектнэ егъэджэныгъэм и егъэкIуэкIыкIэр (технологиер) - ар щхьэ закъуэу е гуп мащIэу еджакIуэхэр зэдэлэжьэнырщ, къэхутэныгъэ къалэнхэр здрагъэкIуэкIыу
ЩытыкIэ зэмыщхьхэмкIэ зэдэлэжьэныгьэ къагьэхъу: еджакIуэр-еджакIуэм, еджакIуэр-егъэджакIуэм, еджакIуэр-езым и закъуэу
Проектнэ технологием къигъэув къалэнхэр
Проектнэ технологием къалэну къигъэув предмет зэмыщхьхэм я зэпыщIэныгъэр урокхэм куэду къыщыгьэсэбэпыныр (интеграцие)жыхуэтIэр.
Егъэджэныгъэ проектым тету ебгъэкIуэкIыну темэхэр зэхуэдзкъым я инагькIи.
зэман кIэщIкIэ (сыхьэт 2-6);
ику ит зэманкIэ (сыхьэт 12-15);
зэман кIыхькIэ, узыхуей материал куэдхэр къэплъыхъуэн папщIэ.
Проектнэ къызэщIэкъуэжыным къегъэлъагъуэ
Проектыр къызэщIэкъуэжыным къегъэлъагъуэ:
Къыхэпха темэм лъабжьэ (обоснование) хуэпщIын
Зыхуэбгъэувыжа къалэнхэр  
Проектым и структурэр тхын
КъохъулIамрэ къомыхъулIамрэ зэлъытыныгъэ.

И мыхьэнэхэр
лэжьыгъэм и инагъыр, и кууагъыр къэлъытэн
Проектым и фIагьымрэ сэбэпынагъыу иIэмрэ Iуэхум хэлъытэн
3 Проектым и мыхьэнэр, щIэуэ хэлъыр.
Уи мурадыр къохъулIамэ, еджакIуэм и щIэныгъэм, и къэухьым хигъэхъуауз къэплъытэ хъунущ.
Егъэджэныгъэ проектым къыщыбгъэсэбэп хъунущ мы къэкIуэну Iуэхугьуэхэр:
Егъэджэныгъэ проектым къыщыбгъэсэбэп хъуну къалэнхэр
дерсхэр: мурад нэхъыщхьэр, теориер къыбгурыIуэн. лекция щытыкIэ иIэу ирагьэкIуэкI,
практическэу гъэлэжьэн - къызэщIэкъуэжын еджакIуэхэм я зэфIэкIхэр, лэжьыгъэ зэмылIэужьыгъуэхэр ябгъэщIкIэрэ,
гупу ебгьэк1уэк1 дерсхэр - проблемэ къыкъуэкIхэр убзыхун,
дерсхэр: проектыр зэхуэхьэсыжын, хъумэжын (защита).
Информационнэ технологиер егъэджэныгъэ проектым къызэрыщыбгъэсэбэпынур
ЕджакIуэхэм информационнэ технологиещ1эхэр къащыхуэгьэсэбэпынукъым егъэджэныгъэ проектым, щIэныгъэр технологиещIэм теухуа щIэныгъэ нэс ямыIэу, а щIэныгъэр зрагьэгъуэтыныр информатикэ урок къудеймкIэ зэфIэкIынукъым. Апхуэдэ лэжьыгъэр нэгъуэщI предметхэри езыгъэдж егъэджакIуэхэр уи гъусэу егъэкIуэкIыпхъэщ
Проектым и мыхьэнэр, щIэуэ хэлъыр
Егъэджэныгъэ проект Iуэхугъуэм ухэтын папщIэ зэфIэкIыныгъэ (умение) хэхахэр уи1апхъэщ: лэжьыгъэр зэхэбгъэувэжын (оформление) хуейщ, лэжьыгъэр къызэрызэщIэпкъуэжыну щIыкIэр Iуэху, куэд зыпыщIа лэжьыгъэшхуэхэм узэрелэжьыну щIыкIэр. компьютерым зэхуэхьэса хъуа информацэхэр игъэзэгъэн.
Проектнэ егъэджэныгъэм щызэхуахьэса лэжьыгъэхэр зэмылIэужьыгъуэу щыт хъунущ (текст, таблицэхэр, сурэтхэр, траха сурэтхэр) Техническэ лъабжьэ проектнэ деятельностым хуохъу уэ уи компьютер, сканер, принтер, акустическэ колонэхэр, нэгъуэщIхэри уиIэныр.

Щ1эгъэхуэбжьауэ зызыужь мы зэманым егъэджак1уэм и пащхьэм къалэныщ1эхэр кърегъэувэ. Еджак1уэхэм щ1эщыгъуэ ящыхъун 1эмалхэр къэлъыхъуэн, къэгъуэтын хуейщ, къызэрыгуэк1 1эмалхэмк1э сабийхэр къыпхудэхьэхыжынукъым. Апхуэдэ 1эмал нэхъыщхьэу къалъытэ лъэхъэнэм къихьа урок къызэгъэпэщык1эщ1эхэр – нестандартнэ урокхэр, лэжьэк1эщ1э технологиехэр. Абыхэм ящыщу нэхъыбэрэ къагъэсэбэп мыпхуэдэ урокхэр: урок – конференц, урок – зачет, урок – диспут, урок – игра, урок къэхутэныгъэ, урок спектакль, урок – къэхутэныгъэ, компьютерхэр къагъэсэбэпу ек1уэк1 урокхэр.
Адыгэбзэмрэ литературэмк1э я егъэджак1уэхэм я пащхьэм къоувэ къалэн лейхэр. Щ1эныгъэ яритын, игъэсэн зэрыхуейм нэмыщ1 сабийм и псэм щыхисэн хуейщ лъэпкъыбзэр, лъэпкъ хабзэр, щэнхабзэр иригъэф1эк1уэнымк1э, ихъумэнымк1э жылэхэр.
А жылэр тэмэму, нэд къыхэмык1ыу къыщык1ын гулъыр адэ-анэми, ц1ыхубэми зэрагъэпэщынымк1э щ1эгъэкъуэн хъур егъэджак1уэрщ.
Абы и лъэныкъуэк1э мыхьэнэшхуэ и1эщ художественнэ текстыр зэпкърыхыным, псалъэм и зэхэлъык1эм, этимологием к1элъыплъыным.
Иджы зэманым «к1элъыплъыныгъэ – къэхутэныгъэ» (поисково-исследовательский метод) методым тету текстым еджак1уэхэр егъэлэжьыным мыхьэнэшхуэ и1эщ. Абы еджак1уэхэр хуабжьу зэ1эпешэ, бзэ урокхэри, литературэри, тхыдэри, географиери зэпызыщ1э 1эмалщ, къалъыхъуэу, къагъуэту, гупсысэу ирегъасэ., щ1эныгъэ зэрагъэгъуэтыным къыхуегъэуш.
Дык1элъыплъынти К1ыщокъуэ Алим и «Лъапсэ» романым щыщ 1ыхьэ зэпкърытхынщи.
Ди щ1ым хуэдэщ1 щы1экъым. Ди щ1ыналъэр дахэщ. Тхьэр зэтар дэращ: тетсэр къок1, узэгугъур къогугъуж. Л1а химы1э щы1экъым: ди адэжьим анэжьи зыщ1элъ кхъэр хыф1эддзэрэ дежьэжми, къаплъи къэда1уэ, ди быным я быныжыр къэпабгъэ мыхъумэ. Ди щ1ыналъэр к1уэдакъэ – ди бзэри к1уэдауэ къэлъытэ, бзэр к1уэдмэ, хабзэри к1уэдащ, фащэри аращ.хамэ щ1ыналъэр тыншып1э тхуэхъунукъым, ди псэри щызэгъэнукъым. Уи лъахэ уисыжмэ, улъэщщ.
«Къэхутэныгъэ - к1элъыплъыныгъэ» лэжьыгъэм и упщ1эхэр:
Текстыр зыщыщыр еджа хэтмэ жегъэ1эн, яхэмытмэ, егъэджак1уэр темэм, идеем къытоувы1э, хэт ищ1эн, абы дихьэхыу еджэни къахэк1ынщ.
Истамбылак1уэхэм теухуауэ зыщыгъуазэхэр къегъэ1уэтэн. «Ди быным я быныжыр мыбык1э къэпабгъэ хъунщ»- псалъэухам и 1эужьу гъащ1эм щалъагъум тегъэпсэлъыхьын. Адыгэ хэхэсхэм щыщу ц1эры1уэ хъуахэу, адрей урокхэм, урок нэужь лэжьыгъэхэм щызэрагъэц1ыхуахэм щыщхэр къегъэщ1эжын.
«Щ1ыналъэ», «Хэку», «Хэку - анэ» псалъэхэм я лексическэ мыхьэнэр гъэбелджылын.
Псалъэжь хэтмэ, къегъэгъуэтын, гупсысэ нэхъыщхьэр къэ1уэтэн. Къэпэбгъэн, къэгъэнэн, хыф1эдзэн, бгынэн псалъэхэр зэрызэхэт 1ыхьэк1э зэпкърегъэхын.
Точкит1, тире зыхэт псалъэухахэр зыхуэдэр къыжы1эн, характеристикэ етын, нагъыщэхэр щ1ыщытыр къыжы1эн. Псалъэухам и ухуэк1э зэмыл1эужьыгъуэхэм бзэм щагъэзащ1э мыхьэнэр убзыхун.
«Бзэр тхыдалъэщ» жа1э. сыт хуэдэ псалъэхэр тхыдэм епхауэ, къэхъукъащ1э къагъэлъагъуэу хэт?
Ди лъэхъэнэм лъэпкъыр зытегузэвыхь, зытелажьэ 1уэхугъуэу литературнэ л1ыхъужьыр зыгъэп1ейтейр сыт? а л1хъужьыр зэрыхэкупсэр сыт хуэдэ псалъэхэм къыдагъащ1эрэ?
Апхуэдэ лэжьэк1эм еджак1уэхэм я акъылми я къэухьми зрегъэужь. Текстым нравственнэ къарууэ хэлъым, бзэр дахэ зыщ1 1эмэпсымэхэр зэрыхэт елъытак1э лэжьыгъэ епщ1энухэр къыхэпх мэхъу. Мы лэжьэк1эм мыхьэнэшхуэ и1эщ еджак1уэр щ1эныгъэм ешэл1энымк1э, шы1эныгъэ и1эу 1уэху зыхуежьам елэжьынымк1э, набдзэгубдзаплъагъ хэлъым зиужьынымк1э.

Дэтхэнэ зы урокри нэхъыф1 хъун, сабийхэр еджэным нэхъ дишэхын папщ1э урокым къыщыгъэсэбэпыпхъэщ компьютернэ технологиехэр. Компьютерыр щ1эуэ къежьа 1эмалхэм я нэхъыф1 дыдэщ.
ИКТ- р къэгъэсэбэпыным ф1агъыу хэлъщ мыхэр: абы урокым псынщ1эу куэдым делэжьыну 1эмал къыдет, урокыр зэребгъэк1уэк1 лэжьыгъэр нэхъ къулей ирипщ1 мэхъу, урокым щыбгъэзащ1э лэжьыгъэм тебгъэк1уадэ зэманыр нэхъ мащ1э ещ1, сабийхэм я щхьэзакъуэ лэжьыгъэм елэжьыным зэман нэхъыбэ къахудегъахуэ, сабий къэс удэлэжьэну нэхъ 1эмал къует.
Компьютерыр къгъэсэбэпыпхъэщ темэщ1эр щептым, урокыр къыщызэщ1эпкъуэжым, еджак1уэхэм я щ1эныгъэр къыщупщытэм, сабийхэм щхьэзакъуэ лэжьыгъэр щагъэзащ1эм деж.
Сэ къызэрыслъытэмк1э, иджырей зэманым компьютерыр урокым къыщыгъэсэбэпыныр 1эмал зимы1э 1уэхугъуэщ. Сыту жып1эмэ, абыхэм урокхэр нэхъ щ1эщыгъуэ ящ1, сабийхэм я щ1эныгъэм хагъэхъуэнымк1э дэ1эпыкъуэгъу мэхъу, сабийхэм я щхьэзакъуэ лэжьыгъэр къызэгъэпэщынымк1э сэбэп мэхъу, адыгэбзэмрэ адыгэ литературэмрэ джыным еджак1уэхэр нэхъ дрегъэшэх.
ИКТ-р урокым къыщыбгъэсэбэп мэхъу унэт1ыныгъэ лъэныкъуэ зыбжанэк1э.
Япэрауэ, орфографиемрэ пунктуацэмрэ джыным, я бзэм зегъэужьыным, литературэбзэм тету псэлъэным ущелэжьым деж.
Ет1уанэрауэ, тест лэжьыгъэк1э сабийхэр щылажьэм деж.
Ещанэрауэ, сабийхэм я мызакъуэу, компьютерым егъэджак1уэм и щ1эныгъэми хегъахъуэ.
Икъук1э инщ интерактивнэ доскар къэгъэсэбэпыным и1э мыхьэнэри, урокыр щек1уэк1ым деж ар дэ1эпыкъуэгъушхуэ мэхъу.
Апхуэдэу, классым щ1эсхэм я ныбжьымрэ я психологическэ щытык1эмрэ теухуауэ урокым щебгъэк1уэк1ыну лэжьыгъэр зэхэбгъэувэ мэхъу. Интерактивнэ доскар къыщыбгъэсэбэпк1э сабийхэр темыхьэулеик1ыу, лэжьыгъэр яф1эгъэщ1эгъуэну ягъэзащ1э. псом хуэмыдэжу экранышхуэм макъамэ щ1эту зрихъуэк1ыу слайдхэр къыщридзэм деж ар сабийхэм ящымыгъупщэжу я гум нэхъ къонэ.
Зэрыгуры1уэгъуэщи, къызэрыгуэк1 доскам нэхърэ интерактивнэ доскак1э къэбгъэлъагъуэ слайдхэр нэхъ 1упщ1щ, егъэджак1уэр сыт щыгъуи доскам к1эрыт зэпыту щымыту сабийхэм нэхъ як1элъыплъыну нэхъ 1эмал егъуэт. Презентацэхэм урокхэр щ1эщыгъуэ ящ1, джэгук1э зэмыл1эужьыгъуэхэр хэбгъэхьэну 1эмал къует, темэщ1эр щептк1э, уеблэмэ, унэ лэжьыгъэр къыщупщытэжк1э дэ1эпыкъуэгъу мэхъу.
Языныкъуэхэм жа1энк1э хъунущ урокыр компьтерыр къэбгъэсэбэп защ1эк1э ебгъэк1уэк1 мыхъуну. Сэри жыс1эркъым ар апхуэдэу егъэк1уэк1ын хуейуэ. Компьютерыр урокым къызэрыщыгъэсэбэпын хуейр дакъикъэ 15 – 20 хуэдизк1эщ. Адрей зэманыр егъэджак1уэм зэрыхуейуэ къегъэсэбэп. Адэ – анэхэмрэ егъэджак1уэхэмрэ я к1элъыплъыныгъэм къызэригъэлъэгъуащи, ИКТ-р къыщагъэсэбэпу ек1уэк1а урокым иужьк1э еджак1уэхэм я унэ лэжьыгъэр ящ1ыжыным трагъэк1уадэ зэманыр нэхъ мащ1эщ. Ар къызыхэк1ыу сэ къэслъытэр, сабийхэм урокым щаджа материалхэр нэхъ ягу зэрыраубыдэрщ. Унэм щагъэзащ1э лэжьыгъэм трагъэк1уадэ зэманыр нэхъ мащ1э зэрыхъум къыхэк1к1э я узыншагъэри нэхъ хъума мэхъу.
Псом хуэмыдэу презентацэр къэбгъэсэбэп мэхъу докладхэр щыбгъэхьэзырым деж. Ф1ыуэ зэгупсысауэ, егъэджак1уэм ечэнджэщурэ сабийм игъэхьэзыра, иллюстрацэхэр зи гъусэ докладыр егъэджак1уэм и объясненэм и п1эк1э урокым хэбгъэхьэ мэхъу.
Щ1эуэ къежьа урок л1эужьыгъуэхэмк1э ебгъэк1уэк1 хъуну методическэ чэнджэщхэр:
Нэхъыщхьэращи, абыхэм езыр – езыру щ1эныгъэ зрагъэгъуэтыным сабийр ирашал1э. егъэджэныгъэ – гъэсэныгъэ лэжьыгъэмк1э ди мурадхэр зэдгъэхъул1энымк1э ар хэк1ып1э тщ1ыныр тэмэму къызолъытэ.
1эмалыщ1эхэр урок псор иубыдуи и пкъыгъуэуи къэбгъэсэбэл мэхъу. Псалъэм папщ1э, зы тхыгъэ гуэр щедгъэджым деж «Фотошоп» компьютернэ программэк1э зэхэлъэхьа урокым щыщ 1ыхьэхэр дэ1эпыкъуэгъу материалу къэбгъэсэбэп мэхъу.
Нестандартнэ урокхэр ди лэжьыгъэм ебэк1ыу щытыну гъащ1эм къегъэув. Къэбгъэсэбэпыну узыхуей урок л1эужьыгъуэр нэхъ къызэрыт1асэ темэхэм хузэбгъэпэщыным сытым дежи яужь уитын хуейщ.
«Зэманым дек1ур л1ыф1щ» - жи1эгъащ адыгэл1 1ущ Къэзанокъуэ Жэбагъы. Сэри сыхущ1окъу сызыпэрыт лэжьыгъэм ф1агъ зэрыхэслъхьэным, ф1ыуэ слъагъу 1эщ1агъэм зэи сытезашэркъым. Фэри апхуэдэ чэнджэщ фызот.












15

Приложенные файлы


Добавить комментарий