Конспект урока по крымскотатарскому литературному чтению «Халкъ агъыз яратыджылыгъы. Масал. Мераметли къаранджа»


Къырымтатар эдебиятындан план-конспекти.
2 сыныф.
Мевзу «Халкъ агъыз яратыджылыгъы. Масал. Мераметли къаранджа».
Дерс планы.
Дерснинъ мевзусы: Халкъ агъыз яратыджылыгъы. Масал. Мераметли къаранджа».
Дерснинъ макъсады:
1.Талебелерни халкъ агъыз яратыджылыгъынынъ масал чешитинен таныштырмакъ, ифадели окъумагъа огретмек.
2.Балаларнынъ сёз байлыгъыны зенгинлештирмек, эдебияткъа меракъ догъурмакъ.
3.Достане мунасебетлерини кучьлештирмек, ана тилине севиесини юксельтмек, санааткяр къабилиетлерини инкишаф этмек.
Дерснинъ теминаты: ребус, ресимлер.
Дерс кетишатыТешкелий къысым:
– Селям алейкум, балалар! Отурынъыз.
Эв вазифесини тешкерюв:
– Бугунь дерсимиз неге багъышланаджагъыны озюнъиз айтаджакъсыз. Онынъ ичюн, шимди сизге ребус теклиф этем. Бу ребусны чезмек керек, сонъ дерсимиз насыл мевзугъа багъышланаджагъыны айтырсыз. Буюрынъыз. (Ребус теклиф этиле)
– Достсыз адам – къанатсыз къуш.
– Догъру, я бу не?
– Аталар сёзю.
– Бу аталар сёзю не акъкъында?
– Достлукъ акъкъында.
– Демек, дерсимиз «достлукъ» мевзусына багъышлана, чюнки бу актуаль мевзудыр.
– Талебелер, аталар сёзлери ненинъ чешити?
– Халкъ агъыз яратыджылыгъы дерлер?
– Неге халкъ агъыз яратыджылыгъы дерлер?
– Асырлар девамында агъыз-агъыздан айтылгъан эсерлерге халкъ агъыз яратыджылыгъы дерлер.
– Не ичюн халкъ агъыз яратыджылыгъы?
– Чюнки халкъ ярата.
– Тахтада, дикъкъатынъыз ичюн терек кевдеси берилле. Бу терек халкъ агъыз яратыджылыгъы олса, онънъ тамыры не, я да ким оладжакъ?
– Халкъ.
– Не ичюн?
– Чюнки халкъ ярата.
– Тереклернинъ пытакълары не оладжакъ?
– Халкъ агъыз яратыджылыгъынынъ чешитлери.
– Насыл чешитлерини билесиз?
– Аталар сёзлери, тапмаджа, йырлар, эфсане, масал.
– Талебелер, насыл чешитинен биз даа таныш олмадыкъ?
– Масал.
Янъы мевзуны анълатув:
– Сиз масалларны севесиз?
– Не ичюн оларны бегенесиз?
– Ким оларны сизге айта?
– Озюнъиз окъумагъа севесиз?
– Масаллар халкъ ве эдебий ола. Эдебий масалларны языджылар ярата.
– Насыл языджылар масалларны язалар?
– Насыл тюшюнесинъиз, халкъ масалларны ким ярата?
– Халкъ.
– Бугунь биз халкъ масалнен таныш олурмыз. Онынъ серлевасы «Мераметли къарынджа».
Лугъат иши:
– Масалны окъугъандже, янъы сёзлернен таныш олайыкъ.
къарынджа – муравей
орман – лес
тогъайлыкъ – сплошные луга
зеэр – яд
нефес алмакъ – дышать
тылсымлы – волшебный
дере – долина
ялвармакъ – умолять
брабер – вместе
даима – всегда
ойгъа далмакъ – задуматься
къараман – герой
Масалны окъув:
– Масалнынъ серлевасы «Мераметли къарынджа». Окъугъан сонъ, сиз айтырсыз не ичюн бойле серлева къоюлгъан?
Текст узеринде чалышув:
– Бегендинъиз?
– Не ичюн масалнынъ серлевасы «Мераметли къарынджа»?
– Талебелер, бу масал насыл мевзугъа багъышлангъан?
– Достлукъ.
– Насыл аталар сёзлери бу масалгъа аит?
– Масалнынъ къараманы ким? Мусбет ве менфий къараманлар бармы?
– Къарынджа, къарга.
Раатлыкъ дакъкъасы.
(талебелер шиирчиклер айтып, мешгъулиетлер япалар)
Янъы мевзуны пекитюв:
Оюн: талебелерге сёзлер берилле. Мусбет ве менфий къараманларгъа аит олгъан сёзлерни айырып айтынъыз:
мераметли акъыллыдостане инатярамаз къоркъакъайнеджи ишкирюрекли алчакъгонъюллиджеюр садыкъ– Бу масал бизге нении огрете?
– Насыл олмакъ керек?
– Достлукъ мевзусында чокъ масаллар бар. Балалар сиз буюк олгъанда насыл зенаат алмагъа истейсиз? Я артист олмагъа ким истей? Театрге бармагъа севесиз? Келинъиз биз де театрге барайыкъ, артистлер, талебелер бизге «Тиш агърысы» масалны саналаштыргъанлар, бакъайыкъ?
СаналаштырувСубет:
– Бегендинъиз?
– Бу масал не акъкъында?
– Машалла балларгъа! Бугунь дерсте биз халкъ агъыз яратыджылыгъынынъ насыл чешитинен таныш олдыкъ?
–Насыл масалны окъудыкъ, бакътыкъ?
– Энди исе, дикъкъатынъызны тешкереджем.
Аудирлев:
– Кимнинъ тиши агъыра?
а) улакъб) къарынджав) бузав– Кимге къарынджа ярдым эте?
а) сычангъаб) къаргъагъав) улакъкъа– «Тиш агърысы» бу:
а) аталар сёзюб) масалв) тапмаджа– Насыл мевзугъа дерсимиз багъышланды?
а) Ватанб) достлукъв) байрам
Дерснинъ нетиджеси:
Баа къоюв. Эв вазифесини берюв: масалны окъумакъ, план тизмек.

Приложенные файлы


Добавить комментарий